Goed om te weten

Versie 14 oktober 2026.

Wat deze training is

Turbobrein is een online zelfhulptraining voor jongeren. Je krijgt korte uitleg over drukte in je hoofd, gevoelens, praten, vrienden, social media en uitproberen, en oefeningen die je zelf doet. De oefeningen komen uit de cognitieve gedragstherapie, uit acceptance and commitment therapy (ACT), uit dialectische gedragstherapie (DGT) en uit de oplossingsgerichte benadering. Dat zijn methodes waar wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan. Dat onderzoek bewijst niet dat deze specifieke training dezelfde effecten heeft.

Wat deze training niet is

• Geen therapie of behandeling. Je volgt de training zelfstandig. Er kijkt geen zorgverlener mee en er ontstaat geen behandelrelatie, ook niet met Yvette Brilleslijper.
• Geen diagnose. De training en de herkenningsoefeningen in module “Vooraf” zeggen niet of er iets met je aan de hand is, en niet wat de oorzaak is van wat je merkt. Daarvoor is je huisarts.
• Geen medisch advies. We doen geen uitspraken over medicijnen, supplementen of behandelingen.

Voor wie deze training niet bedoeld is

De training is bedoeld voor jongeren van 13 tot en met 16 jaar met een druk hoofd, veel gedachten of heftige gevoelens, met of zonder diagnose. Ze is niet geschikt als je op dit moment:

• ernstig somber of angstig bent, of al langere tijd niet goed functioneert;
• gedachten hebt aan de dood of aan jezelf iets aandoen;
• in behandeling bent voor psychische klachten. Overleg dan eerst met je behandelaar of de training nu bij je past.

Herken je je hierin, praat er dan eerst over met een ouder, je mentor of je huisarts. Begin je toch, en merk je dat de oefeningen je onrustig of somber maken, stop dan en zoek hulp.

Over Yvette Brilleslijper

Yvette Brilleslijper is GZ-psycholoog en BIG-geregistreerd (BIG-nummer 19925780025). Zij ontwikkelde de inhoud van deze training. Ze is in de training niet jouw behandelaar en leest niet wat je invult. Is een video in de training met AI gemaakt, dan staat dat onder die video.

Wanneer je hulp zoekt

• Wil je met iemand praten? Bel of chat met de Kindertelefoon: gratis 0800-0432, of via kindertelefoon.nl.
• Bel 112 bij direct levensgevaar.
• Bel 113 of gratis 0800-0113 (dag en nacht) als je denkt aan zelfmoord of je zorgen maakt om je veiligheid. Chatten kan op 113.nl.
• Praat met een ouder, je mentor of je huisarts als klachten je dagelijks leven beïnvloeden, als je niet weet waar ze vandaan komen, of als je je zorgen maakt. Je hoeft de training daarvoor niet eerst af te maken.

Over de AI-feedback

Bij sommige oefeningen kun je een AI vragen om mee te kijken. De reflectie is automatisch gemaakt, kan fouten bevatten en is geen advies. Er kijkt geen mens mee. Bij signalen van een noodsituatie geeft de AI geen reflectie, maar tonen we hulpnummers. Er volgt geen contact van onze kant.

Bronnen

Deze lijst is vooral voor ouders en begeleiders. De oefeningen in Turbobrein komen uit de cognitieve gedragstherapie (CGT), acceptance and commitment therapy (ACT) en dialectische gedragstherapie (DGT). Dat zijn onderzochte methodes, maar het onderzoek gaat meestal over therapie met een behandelaar, of over volwassenen. Het bewijst niet dat deze korte online training dezelfde effecten heeft.

Gevoelens reguleren bij jongeren

• Schäfer, J. Ö., Naumann, E., Holmes, E. A., Tuschen-Caffier, B., & Samson, A. C. (2017). Emotion regulation strategies in depressive and anxiety symptoms in youth: A meta-analytic review. Journal of Youth and Adolescence, 46(2), 261-276. doi.org/10.1007/s10964-016-0585-0. Jongeren die vaker accepteren, anders naar een situatie kijken of problemen oplossen, hebben gemiddeld minder somberheid en angst. Gebruikt in module 1, 2 en 7.
• Eadeh, H.-M., Breaux, R., & Nikolas, M. (2021). A meta-analytic review of emotion regulation focused psychosocial interventions for adolescents. Clinical Child and Family Psychology Review, 24(4), 684-706. doi.org/10.1007/s10567-021-00362-4. Hulp gericht op het omgaan met gevoelens heeft bij jongeren een klein effect.
• Espenes, K., Tørmoen, A. J., Rognstad, K., Nilsen, K. H., Waaler, P. M., Wentzel-Larsen, T., & Kjøbli, J. (2025). Effect of psychosocial interventions on children and youth emotion regulation: A meta-analysis. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 52(5), 833-852. doi.org/10.1007/s10488-024-01373-3. Klein tot middelgroot effect op het omgaan met gevoelens bij kinderen en jongeren.
• Lieberman, M. D., Eisenberger, N. I., Crockett, M. J., Tom, S. M., Pfeifer, J. H., & Way, B. M. (2007). Putting feelings into words: Affect labeling disrupts amygdala activity in response to affective stimuli. Psychological Science, 18(5), 421-428. doi.org/10.1111/j.1467-9280.2007.01916.x. Een gevoel een naam geven gaat samen met minder activiteit in een emotiegebied van de hersenen. Labonderzoek met volwassenen. Gebruikt in module 2.

Jongeren met een druk hoofd en ADHD

• Meyer, J., Ramklint, M., Hallerbäck, M. U., Lööf, M., & Isaksson, J. (2022). Evaluation of a structured skills training group for adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder: A randomised controlled trial. European Child & Adolescent Psychiatry, 31(7), 1-13. doi.org/10.1007/s00787-021-01753-2. Een groepstraining met DGT-vaardigheden voor jongeren van 15 tot 18 met ADHD: zowel deze groep als de vergelijkingsgroep met uitleg ging vooruit, zonder duidelijk verschil.
• Meyer, J., Zetterqvist, V., Unenge Hallerbäck, M., Ramklint, M., & Isaksson, J. (2022). Moderators of long-term treatment outcome when comparing two group interventions for adolescents with ADHD. BMC Psychiatry, 22, 767. doi.org/10.1186/s12888-022-04435-8. De DGT-training leek beter te werken bij jongeren met meer impulsiviteit of heftigere emoties. Verkennend onderzoek.
• Murray, A. L., Thye, M., Obsuth, I., Cai, S., Lui, M., Orr, C., & Saravanan, A. (2025). A narrative review to identify promising approaches for digital health interventions to support emotion regulation for adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder. JMIR Mental Health, 12, e56066. doi.org/10.2196/56066. Er is nog weinig bekend over wat werkt bij gevoelens voor jongeren met ADHD.
• Zorgstandaard ADHD (Akwa GGZ). ggzstandaarden.nl. Uitleg en ondersteuning, ook voor ouders en school, komen voor elke behandeling.

Alcohol en andere middelen

• Trimbos-instituut. Alcohol: een aantal feiten op een rij. trimbos.nl. Als jongeren vroeg beginnen met drinken, is de kans op verslaving op latere leeftijd groter. Gebruikt in module 6.

Methodes en handboeken

• Linehan, M. M. (2015). DBT skills training manual (2e druk) en DBT skills training handouts and worksheets (2e druk). New York: Guilford Press. De vaardigheden voor heftige momenten: ademen, bewegen, spieren aanspannen en loslaten, afleiding, en STOP. Gebruikt in module 2 en 7.
• Rathus, J. H., & Miller, A. L. (2015). DBT skills manual for adolescents. New York: Guilford Press. DGT-vaardigheden voor jongeren en ouders.
• Mehlum, L., Tørmoen, A. J., Ramberg, M., Haga, E., Diep, L. M., Laberg, S., Larsson, B. S., Stanley, B. H., Miller, A. L., Sund, A. M., & Grøholt, B. (2014). Dialectical behavior therapy for adolescents with repeated suicidal and self-harming behavior: A randomized trial. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 53(10), 1082-1091. doi.org/10.1016/j.jaac.2014.07.003. Onderzoek naar DGT als therapie bij jongeren.
• Zaccaro, A., Piarulli, A., Laurino, M., Garbella, E., Menicucci, D., Neri, B., & Gemignani, A. (2018). How breath-control can change your life: A systematic review on psycho-physiological correlates of slow breathing. Frontiers in Human Neuroscience, 12, 353. doi.org/10.3389/fnhum.2018.00353. Langzaam ademen gaat samen met meer ontspanning. Onderzoek bij gezonde volwassenen. Gebruikt in module 2.
• Jacobson, E. (1938). Progressive relaxation (2e druk). Chicago: University of Chicago Press. De basis van spieren aanspannen en loslaten. Gebruikt in module 2.
• Gordon, T. (1970). P.E.T.: Parent effectiveness training. New York: Peter H. Wyden. De ik-boodschap. Gebruikt in module 3.
• Gollwitzer, P. M. (1999). Implementation intentions: Strong effects of simple plans. American Psychologist, 54(7), 493-503. doi.org/10.1037/0003-066X.54.7.493. Het als-dan-plan. Gebruikt in module 7.
• Gollwitzer, P. M., & Sheeran, P. (2006). Implementation intentions and goal achievement: A meta-analysis of effects and processes. Advances in Experimental Social Psychology, 38, 69-119. doi.org/10.1016/S0065-2601(06)38002-1. Als-dan-plannen helpen om doelen te halen; vooral onderzocht bij studenten.